Gevonden: unterschwürig

 

18 maart 2021.

Eindelijk heb ik bij Nietzsche de passage gevonden die Lucas Mariën uit het hoofd citeerde in zijn bijdrage ‘Marc Reynebeau: van Sigaar tot God’.

Het ging daar om het woord ‘unterschwürig’, waarvan hij beweerde dat zelfs Duitse germanisten het niet kennen. Ik heb de hele Nietzsche-passage intussen teruggevonden. Als de filosoof geen Thürings of Basels dialect weergeeft, haalt hij wellicht unterschwellig en schwären door elkaar, resp. creëert nieuwe taalkundige mogelijkheden, ook nog met Geschwür erin. Duden kent ook het woord schwürig, maar dat wordt niet meer gebruikt. Wel nog in de tijd van Nietzsche. Het betekent moeilijk, gespannen, lastig. Unterschwürig is onbekend.

We kunnen het vertalen met “onderhuids zwerend, etterend”.

Hier volgt de hele context bij Nietzsche:

“Een machtige ambitie die steeds weer geconfronteerd wordt met haar eigen onvermogen om het doel te bereiken maakt boosaardig. Het ontoereikende mag dan soms zijn oorsprong vinden in de omstandigheden, in de onveranderlijkheid van het lot, niet in een gebrek aan kracht. Maar diegene, die zijn ambitie ondanks dit tekortschieten niet kan beteugelen, wordt als het ware onderhuids zwerend (wird gleichsam unterschwürig) en bijgevolg prikkelbaar en onheus. Misschien zoekt hij de oorzaken voor zijn mislukken bij de anderen, ja, mogelijk behandelt hij in een hartstochtelijke haat de hele wereld als schuldig. Wellicht ook kiest hij koppig neven- of sluipwegen en wordt gewelddadig. Zo gebeurt het dat goede naturen verwilderen…”

Zelfs onder monniken en kluizenaars komt dat voor, dat ze bedorven zijn door het niet kunnen waarmaken van te hoge ambities; ook daar vind je, zegt Nietzsche,

“door mislukken uitgeholde en opgevreten mensen”.

 

Dat komt uit de laatste Unzeitgemäße Betrachtung, Richard Wagner in Bayreuth. cfr. Friedrich Nietzsche, Kritische Studienausgabe I, 437.

 

Staak dan maar

 

[21 februari 2021. Eurykleia.]

Van rustig staken kan er geen sprake zijn als je ziet wat er in der wereld allemaal gebeurt.

Ik heb al vaak een geadopteerd apoftegma willen plaatsen, maar Lucas zegt dat er op die pagina op Het Paradigma ook dingen staan die geen echte apoftegma zijn. Ik kan hem op dit moment niets vragen, hij zwoegt nog steeds aan zijn nieuw boek, dat wel omvangrijker is geworden dan gepland was. Gelegenheid voor mij om met de rubriek Staak dan maar! te beginnen, met apoftegmata die er geen zijn dan maar. Maar die niet kunnen wachten.

Het eerste citaat, over de manier waarop Tartufistan in het buitenland wordt gezien, komt uit een boek van Henryk M. Broder. Dat is een van de bekendste publicisten van Duitsland. Vroeger bij Der Spiegel, later bij Die Welt… Veelvuldig aanwezig in talkshows etc. Hij schrijft:

‘Het rollenpatroon voor de EU is België, een “failed state” midden in Europa, die voor zijn frieten en zijn pedofiele subcultuur wereldberoemd is, en waarin behalve pralines en dienstverlening haast niets meer geproduceerd wordt. Wel heeft het land vier autonome provincies met vier regeringen en vier parlementen, ten gevolge waarvan het er het beste aan toegaat als er geen centrale regering is. (…) België leeft van de EU zoals de EU leeft van de bijdragen van haar lidstaten. Zijn in de koloniale tijd opgehoopte rijkdom heeft het land al lang opgesoupeerd. De bezoeker merkt dat meteen als hij, uit Holland komend, het land binnenrijdt met de auto, en zijn wielbouten alarm slaan. Zonder de EU zou België al lang gedesintegreerd zijn, opgedeeld tussen Holland en Frankrijk of politiek en economisch teruggeplaatst op het niveau van Burundi.’

Henryk M. Broder: Die letzten Tage Europas.
Wie wir eine gute Idee verschenken. München 2013. P. 54.

 

Detectivebord, alfabetisch: Filosofie

 

Neothomisme.

Steekkaart: Recht 2.2.2.: De Herstellers

Een van de redenen waarom paus Pius XI geloofde dat Benito Mussolini door de hemel gezonden was, was niet alleen het feit dat die de Banco di Roma redde, maar ook dat hij in het Italiaanse hoger onderwijs Kant liet vervangen door Augustinus en Thoma van Aquino. (Deschner, Die Vertreter Gottes, 36.)

 

 

 

 

 

 

 

Detectivebord, alfabetisch: Banken

 

Verrassend relict?

Algemeene Bankvereeniging

 

Banco di Roma

Een van de redenen waarom het Vaticaan zo tevreden was met de machtsgreep van Benito Mussolini, was dat die in 1923 het faillissement van de (Vaticaanse) Banco di Roma wist te verhinderen – door anderhalf miljard lire staatsgeld toe te schieten. De Banco di Roma was vervlochten met het netwerk van katholieke Raiffeisenbanken. (Genoemd naar bankencoöperatieven voor de boeren, uitgevonden door Friedrich Wilhelm Raiffeisen.) Karlheinz Deschner: Die Vertreter Gottes. München 1994. p. 36.

 

 

Detectivebord, alfabetisch: B

 

In het Sylter Archiv bevindt zich een foto-met-opdracht van Jos de Beer, conservator van het museum Sterckxshof in Deurne, “aan Lt. H. Koehn”. Koehn moet op dat moment al majoor zijn geweest. De foto is niet gedateerd, maar wel het “borstbeeld” van “Beeldhouwer Ed Veryecken” dat de schenker De Beer vereeuwigt en dat van juli 1944 zou zijn. Dat is de maand waarin Koehn terugkeert naar Duitsland, kort daarop zal hij afzwaaien. Op het moment dat wij die foto wilden kopiëren – eeuwen geleden – beschikten we alleen over een fotokopieermachine van het gemeentehuis van Westerland op Sylt. Excuses voor de slechte kwaliteit.

Kennelijk hebben Koehn en De Beer langere tijd contact met elkaar gehad. Volgens de opdracht van de “Museumsdirektor” (aldus Koehn, achter op de foto) was er zelfs sprake van “vier jaren wederzijdsche dienstbetoon” (zo staat het er; cfr. foto, verso).

De Beer was afkomstig van Wetteren en had Arsène Goedertier gekend. Anderzijds was hij al sinds 1895 weg uit zijn geboortedorp. Hij beschrijft Goedertier als “een fantasierijk man, maar niet de dader van de diefstal”! Goedertier zou veeleer een “tussenpersoon” of “bemiddelaar” zijn geweest. (Cfr. MoK II, 308.) Hier krijgen we weer eens de versie “bemiddelaar” te horen – die ook Koehn tot de zijne zou maken; die ook de versie van Julienne Goedertier was, van Arsènes broer Valère en tenslotte van Robert Senelle – grondig gedocumenteerd bij Paul de Ridder in “De RR terug van weggeweest”, Gent 2020.

Volgens de opdracht op de foto moeten er dus meerdere ontmoetingen tussen De Beer en Koehn hebben plaatsgevonden, vier jaar lang. Wat dat “wederzijdsch dienstbetoon” behelsde – we hebben er het raden naar. Waarschijnlijk hebben ze het vaker over de RR gehad, Koehn zal de getuige penibel hebben uitgevraagd, hebben geconfronteerd met andere gegevens die hij bij andere getuigen had verzameld… De schenking van de foto met de opdracht op de valreep van Koehns definitieve vertrek naar Duitsland wijst wel op een zekere warmte in die relatie. We hebben er al op gewezen dat Koehn een aimabel man was, die met zowat iedereen (Julienne Goedertier, Max Winders…) goed kon opschieten. Er is een aantekening van Koehn dat hij bij De Beer op bezoek was in juli 1943. Hij had toen al verbod gekregen om zijn onderzoek in de affaire RR voort te zetten, maar hij heeft dat bij verschillende gelegenheden aan z’n laars gelapt. Voor zijn definitieve terugkeer naar Duitsland heeft hij verschillende Vlaamse kennissen een soort afscheidsbezoek gebracht. De datum van de sculptuur op de foto wijst erop dat De Beer een van hen was.

De Beer was ook de man die tegen Koehn beweerde dat Monseigneur van den Gheyn wist waar de RR zich bevonden: “U zult zien, na de dood van die kanunnik komt het paneel weer te voorschijn.” (Naar MoK II, 308.)

Bovendien zouden Van Puyvelde en Renders bij de zaak betrokken zijn. We hebben dit al even aangestipt: Detectivebord: steekkaart Renders – godin van het Recht.

De foto van het borstbeeld met opdracht aan Koehn; verso.

 

Via De Beer was er ook een contact naar de abdij van Dendermonde. Ik heb in Antwerpen een man gekend – die overleden is; ik kan hem geen bijkomende vragen meer stellen – die bevriend was met een pater van de abdij van Dendermonde met wie ook De Beer bevriend was. Als de pater bij De Beer op bezoek ging, werd ook mijn kennis uitgenodigd voor het gezellig onderonsje. De abdij van Dendermonde duikt in de Affaire telkens weer op.

24 januari 2021.

LM